← กลับหน้าหลักสูตร
การออกแบบและการวางระบบน้ำเพื่อการเกษตร
ฝึกอบรม
เรียนรู้การออกแบบและวางระบบน้ำสำหรับ Smart Farm ครอบคลุมตั้งแต่การเลือกแหล่งน้ำ การคำนวณและเลือกปั๊มน้ำ การเลือกท่อและหัวฉีด ระบบสปริงเกอร์และน้ำหยด ไปจนถึงการวางแผนระบบน้ำสำหรับสวนผลไม้เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิต
วัตถุประสงค์
เพื่อให้ผู้เรียนเข้าใจความสำคัญของการบริหารจัดการน้ำในแปลงเกษตร สามารถออกแบบ เลือกใช้อุปกรณ์ และวางระบบน้ำ (สปริงเกอร์และน้ำหยด) ได้อย่างถูกต้อง เหมาะสมกับชนิดพืชและสภาพพื้นที่ เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิตในระยะยาว
เนื้อหาการอบรม
01
Module 1: บทนำ – พื้นฐานและหัวใจสำคัญของ “น้ำ” กับการเกษตร
- น้ำคือปัจจัยหลักของการทำการเกษตร
- การเลือกแหล่งน้ำ (น้ำบาดาล vs น้ำประปา) และการประเมินปริมาณน้ำต้นทาง
- ความสำคัญของวิธีการให้น้ำที่เหมาะสมกับพืชแต่ละชนิด
- ผลกระทบจากการให้น้ำมากเกินไปและน้อยเกินไป
02
Module 2: ส่วนประกอบหลักของระบบน้ำสวนเกษตร (เจาะลึกระบบสปริงเกอร์)
- น้ำต้นทางและถังพักน้ำ: การคำนวณปริมาณน้ำย้อนหลังจากจำนวนหัวฉีดและชนิดพืช
- ท่อประธาน (ท่อเมน): การเลือกท่อหลักขนาด 2 นิ้วขึ้นไปที่ทนแรงดันได้ดี
- ท่อย่อย: การลำเลียงน้ำเข้าสู่หัวฉีดขนาด ½ นิ้ว หรือ ¾ นิ้ว
- ปั๊มน้ำ: การทำหน้าที่อัดฉีดและรักษาแรงดันน้ำให้ทั่วถึง
- หัวฉีดสปริงเกอร์: เลือกแบบหยดหรือแบบพุ่งให้ตรงกับพฤติกรรมการใช้น้ำของพืช
03
Module 3: เจาะลึก “ระบบน้ำหยด” (Drip Irrigation)
- ข้อดีของระบบน้ำหยด: ประหยัดน้ำ ความสม่ำเสมอสูง ควบคุมง่าย ราคาถูก (หัวละไม่ถึง 5 บาท)
- ข้อควรระวังเรื่องดิน: ดินต้องไม่ขังน้ำเพื่อป้องกันรากเน่า
- เทคนิคการปลูกสำหรับระบบน้ำหยด: การยกโคนต้นเพื่อป้องกันน้ำขังบริเวณปลายราก
- การทดลองหาปริมาณน้ำที่เหมาะสมที่สุดกับพืชแต่ละชนิด
04
Module 4: การเลือกใช้อุปกรณ์สำหรับการวางระบบน้ำ
- หลักการเลือกปั๊มน้ำ: คำนวณแรงม้าให้เหมาะสมกับขนาดท่อและปริมาณน้ำ (เช่น ท่อ 2 นิ้ว ควรใช้ปั๊ม 2 แรงม้า)
- ท่อ PE: เหมาะกับท่อขนาดเล็กกว่า 20 มม. ราคาถูก เหมาะกับการเกษตรขนาดย่อม
- ท่อ PVC: ทนทานสูง หาซื้อง่าย เหมาะกับท่อประธานขนาดใหญ่กว่า 2 นิ้ว
- เทคนิคป้องกันความเสียหายจากการเลือกอุปกรณ์ไม่เหมาะสม
05
Module 5: การวางแผนระบบน้ำสำหรับ "สวนผลไม้"
- ปริมาณน้ำกับชนิดพืชและสภาพดิน: การออกแบบระบบให้สอดคล้อง
- น้ำกับช่วงเวลาการเติบโต: ปรับปริมาณน้ำตามระยะเจริญเติบโต (เช่น ทุเรียนช่วงออกดอก)
- การจัดวางระยะปลูก (Spacing): ออกแบบผังแปลงไม่ให้พืชแย่งสารอาหาร น้ำ และแสงแดด
- ระยะเวลาและการคืนทุน: วางแผนระบบน้ำให้สอดคล้องกับเป้าหมายระยะสั้นและระยะยาว
- ระบบน้ำกับการจัดการโรคพืช: ป้องกันโรคและแบคทีเรียผ่านการออกแบบระบบน้ำที่ดี